หลายคนที่เริ่มมีอาการริดสีดวงมักสับสนว่าตัวเองเป็น "ภายใน" หรือ "ภายนอก" — แม้จะเป็นโรคเดียวกัน แต่ตำแหน่ง อาการ ความเจ็บ และวิธีรักษา ต่างกันชัดเจน บทความนี้ทีมศัลยแพทย์จะมาสรุปให้เข้าใจง่ายๆ พร้อมแนะนำวิธีเช็คตัวเองและทางเลือกการรักษาที่ตรงจุด
ตำแหน่งที่เกิด — เส้นแบ่งสำคัญที่หมอใช้
หมอแยกริดสีดวงเป็น 2 ประเภทโดยใช้ เส้น Dentate Line (หรือ Pectinate Line) ที่อยู่ในทวารหนัก ห่างจากปากทวารประมาณ 1-2 ซม. เป็นเส้นที่แบ่งระหว่าง เยื่อบุลำไส้ (ไม่มีปลายประสาทรับเจ็บ) กับ ผิวหนังรอบปากทวาร (มีปลายประสาท)
ภายใน (Internal)
- ✓ เกิดเหนือ dentate line
- ✓ ตามองไม่เห็น คลำไม่เจอ
- ✓ ไม่เจ็บ เพราะไม่มีปลายประสาท
- ✓ ปกคลุมด้วยเยื่อบุลำไส้ (Mucosa)
ภายนอก (External)
- ✓ เกิดใต้ dentate line
- ✓ คลำเจอ-เห็นได้ด้วยตา
- ✓ เจ็บ เพราะมีปลายประสาท
- ✓ ปกคลุมด้วยผิวหนังปกติ (Skin)
เปรียบเทียบอาการ — แบบไหนคุณกำลังเป็น?
| อาการ | ภายใน | ภายนอก |
|---|---|---|
| ถ่ายเป็นเลือดสีแดงสด | ✅ บ่อย | บางครั้ง |
| ก้อนนูน คลำเจอที่ปากทวาร | เฉพาะระยะ 3-4 | ✅ ตลอด |
| เจ็บ-แสบทวาร | น้อย / ไม่เจ็บ | ✅ เจ็บมาก |
| คันรอบทวาร | บางครั้ง | ✅ บ่อย |
| รู้สึกถ่ายไม่สุด | ✅ บ่อย | บางครั้ง |
| ก้อนสีม่วงเข้ม เจ็บเฉียบพลัน | - | ⚠️ Thrombosed |
| มีน้ำเมือกซึม | ✅ ระยะปลาย | น้อย |
รู้ไหม? คุณอาจเป็นทั้ง 2 แบบพร้อมกัน
เรียกว่า ริดสีดวงผสม (Mixed Hemorrhoids) เป็นรูปแบบที่ พบบ่อยที่สุด ในคนไข้ที่มาตรวจที่คลินิก การรักษาต้องดูทั้ง 2 ส่วนพร้อมกัน
ริดสีดวงภายใน — ลึกในลำไส้ มี 4 ระยะ
ริดสีดวงภายในใช้ Goligher Classification แบ่งเป็น 4 ระยะตามว่าติ่งหดกลับได้หรือไม่:
- 1Grade I: ติ่งโป่งในลำไส้ ยังไม่ยื่นออก → รักษาด้วยปรับพฤติกรรม + ยา
- 2Grade II: ยื่นตอนเบ่ง หดกลับเอง → ยา + รัดยาง
- 3Grade III: ยื่นออกมา ต้องดันกลับ → รัดยาง / เลเซอร์ / ผ่าตัด
- 4Grade IV: ยื่นค้าง ดันกลับไม่ได้ → ผ่าตัดเป็นหลัก
อ่านละเอียดใน ริดสีดวงทวาร 4 ระยะ ครบจบในที่เดียว
ริดสีดวงภายนอก — 3 รูปแบบที่ต้องรู้
ริดสีดวงภายนอกไม่ได้แบ่งระยะแบบภายใน แต่แยกตามลักษณะอาการ:
ริดสีดวงภายนอกแบบเรื้อรัง (Chronic External)
ลักษณะ: ติ่งโป่งนุ่ม รอบปากทวาร ขนาดอาจใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ตามเวลา
อาการ: คัน เมือกซึม รู้สึกมีก้อน เจ็บเล็กน้อยเวลานั่งหรือทำความสะอาด
รักษา: ผ่าตัดตัดออก ถ้ารบกวนชีวิตประจำวัน
ริดสีดวงภายนอกเฉียบพลันมีลิ่มเลือด (Thrombosed)
ลักษณะ: ก้อนแข็ง สีม่วงเข้ม-น้ำเงิน เกิดทันที
อาการ: เจ็บรุนแรงมาก ปวดตุบๆ นั่งไม่ติด เจ็บมากใน 24-72 ชม.แรก
รักษา: ถ้าใน 72 ชม. → ผ่าตัดเอาลิ่มเลือดออก เจ็บลดทันที / หลัง 72 ชม. → รักษาประคับประคอง
ติ่งหนัง (Skin Tag) — ของเหลือหลังหาย
ลักษณะ: ติ่งผิวหนังนิ่ม ไม่มีเลือดในก้อน ไม่ใช่ริดสีดวง แต่เป็นเนื้อเยื่อที่เหลือหลังริดสีดวงภายนอกหาย
อาการ: ไม่เจ็บ ไม่อันตราย แต่อาจรบกวนการทำความสะอาด
รักษา: ตัดออกใน 5-10 นาที ด้วยยาชาเฉพาะที่
ไม่แน่ใจว่าเป็นภายในหรือภายนอก?
ส่งภาพถ่ายบริเวณที่มีอาการมาให้ทีมแพทย์ประเมินทาง LINE ได้ฟรี — ทีมศัลยแพทย์เฉพาะทางจะแยกประเภทและแนะนำวิธีรักษาที่เหมาะสมให้คุณ
ส่งรูปให้ทีมแพทย์ประเมิน ฟรี!วิธีรักษา — แต่ละแบบใช้เทคนิคต่างกัน
| ประเภท | วิธีรักษาที่เหมาะ | ราคา |
|---|---|---|
| ภายใน ระยะ 1 | ปรับพฤติกรรม + ยา | หลักร้อย |
| ภายใน ระยะ 2-3 | รัดยาง / ฉีดยา | 3,990 |
| ภายใน ระยะ 3-4 | เลเซอร์ / ผ่าตัด | 15,900 - 39,900 |
| ภายนอกเรื้อรัง | ผ่าตัดตัดออก | 15,900 |
| ภายนอก Thrombosed (≤72 ชม.) | ผ่าตัดเล็กเอาลิ่มเลือดออก | 3,990 - 15,900 |
| Skin Tag | ตัดติ่งด้วยยาชา | เริ่มต้น 1,990 |
เปรียบเทียบเทคนิคทุกแบบใน 5 วิธีรักษาริดสีดวง — รัดยาง/Ligasure/เลเซอร์/RFA ต่างกันยังไง
แพ็กเกจรักษา — ราคาชัดเจน ไม่บวกเพิ่ม
ผ่าตัดยาชา
15,900.-
ภายนอกเรื้อรัง / Mixed
- เจ็บน้อยกว่าที่คิด
- เจล/แท่งเย็นลดปวด
- ไม่ต้องค้างคืน
ผ่าตัดดมยา
39,900.-
💳 ผ่อน 0% 10 เดือน
- ดมยาสลบ ไม่รู้สึก
- วิสัญญีแพทย์ดูแล
- 3,990/เดือน
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?
ทั้ง 2 ประเภทมี สัญญาณเตือน ที่ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้:
ควรพบแพทย์ทันทีหากมีอาการเหล่านี้
- เลือดออกทางทวารต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์
- ก้อนใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ไม่ยุบ
- เจ็บเฉียบพลันรุนแรง (น่าจะเป็น Thrombosed)
- มีไข้ + ก้อนแดง = อาจติดเชื้อ
- น้ำหนักลด อ่อนเพลีย ท้องเสียสลับท้องผูก (ต้องแยกจากมะเร็ง — อ่าน ถ่ายเป็นเลือดเกิดจากอะไร)
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ริดสีดวงภายนอกหายเองได้ไหม?
ถ้าเป็นจาก ลิ่มเลือด (Thrombosed) ก้อนอาจยุบเองใน 1-2 สัปดาห์ — แต่ ติ่งหนัง (Skin Tag) ที่เหลือไม่หาย ต้องตัดออกถ้ารบกวน ส่วนริดสีดวงภายนอกเรื้อรังที่โป่งใหญ่ ไม่หายเอง ต้องผ่าตัดถึงจะหายขาด
ริดสีดวงภายนอกอันตรายไหม?
ส่วนใหญ่ไม่อันตรายถึงชีวิต แต่ถ้าเกิด ลิ่มเลือดเฉียบพลัน (Thrombosed) จะเจ็บรุนแรงมากภายใน 24-72 ชม.แรก ถ้าก้อนแตกอาจเสียเลือดและติดเชื้อได้ ควรพบแพทย์ทันทีถ้าก้อนใหญ่ขึ้น เจ็บมาก หรือมีไข้
ติ่งหนังที่ปากทวาร (Skin Tag) คือริดสีดวงไหม?
ไม่ใช่ริดสีดวง แต่เป็น ของเหลือหลังริดสีดวงภายนอกหายแล้ว เนื้อเยื่อที่เคยโป่งยังเหลือเป็นติ่งหนัง ไม่เจ็บ ไม่อันตราย แต่อาจรบกวนการทำความสะอาด ตัดออกได้ใน 5-10 นาทีด้วยยาชาเฉพาะที่
เป็นทั้งภายในและภายนอกพร้อมกันได้ไหม?
ได้ — เรียกว่า ริดสีดวงผสม (Mixed Hemorrhoids) ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบบ่อยที่สุดในคนไข้ที่มาตรวจ การรักษาต้องพิจารณาทั้ง 2 ส่วนพร้อมกัน โดยศัลยแพทย์เฉพาะทาง
ริดสีดวงภายในไม่เจ็บ จะรู้ได้ไงว่าเป็น?
สังเกตจากอาการ "ถ่ายเป็นเลือดสด" โดยเฉพาะเลือดที่หยดลงโถส้วม หรือเปื้อนกระดาษทิชชู ไม่ปนกับอุจจาระ เป็นสัญญาณแรกของริดสีดวงภายใน ระยะหลังๆ จะมีก้อนยื่นออกมาตอนเบ่ง
พร้อมปรึกษาทีมแพทย์เฉพาะทาง?
มีศัลยแพทย์เฉพาะทางประจำคลินิกทุกวัน ปรึกษาเบื้องต้นฟรี ส่งรูปประเมินอาการได้ทาง LINE หรือโทรนัดหมายทันที
สรุป
ริดสีดวง ภายในกับภายนอก ต่างกันที่ ตำแหน่งและความเจ็บ — ภายในอยู่ลึก ไม่เจ็บ เลือดออกเป็นสัญญาณหลัก ภายนอกอยู่ที่ปากทวาร เจ็บ คลำเจอ และอาจมีลิ่มเลือดทำให้เจ็บเฉียบพลัน
วิธีรักษาก็ต่างกัน — ภายในใช้รัดยาง/เลเซอร์/ผ่าตัดตามระยะ ส่วนภายนอกเรื้อรังต้องผ่าตัดตัดออก ลิ่มเลือดถ้าเจอใน 72 ชม.ผ่าตัดเล็กช่วยได้
ถ้าไม่แน่ใจว่าตัวเองเป็นแบบไหน — ส่งรูปให้แพทย์ประเมินทาง LINE ฟรี ก่อนตัดสินใจรักษา จะได้แผนที่ตรงจุดและไม่เสียค่าใช้จ่ายเกินจำเป็น
บทความที่เกี่ยวข้อง
คู่มือฉบับสมบูรณ์
ริดสีดวงทวารคืออะไร? 4 ระยะ อาการ สาเหตุ และวิธีรักษา
เปรียบเทียบวิธีรักษา
5 วิธีรักษาริดสีดวง — รัดยาง/Ligasure/เลเซอร์/RFA ต่างกันยังไง?
สถานการณ์ฉุกเฉิน
ริดสีดวงแตก อันตรายไหม? หายเองได้หรือต้องผ่าตัด
วินิจฉัยและรักษา
มีติ่งออกมาจากรูทวาร รักษายังไง? สัญญาณเตือนริดสีดวงหรือมะเร็ง